Brand in de meterkast voorkomen: oorzaken, signalen en blussen

Brand in de meterkast ontstaat meestal door overbelaste groepen, losse aansluitingen of spullen die in de kast staan. Je voorkomt het met een lege kast, gespreide belasting, een gecontroleerde installatie en een hittemelder. Bij brand bel je 112, gebruik je nooit water en blus je een klein brandje alleen met een CO2-blusser.

Hoe ontstaat brand in de meterkast?

Je meterkast doet jarenlang stil zijn werk, terwijl er steeds meer op aankomt. Warmtepomp, laadpaal, inductieplaat: alles loopt via die ene kast in de gang. Wordt een kabel of aansluiting te heet, dan kan alles in de buurt vlam vatten. Meestal zit de oorzaak in een van deze drie dingen.

Te veel stroom op één groep

Een gewone groep van 16 ampère kan ongeveer 3.600 watt aan. Zet je een elektrische kachel en een waterkoker van elk 2.000 watt op dezelfde groep, dan zit je daar al boven. De kabel wordt warm, in het stookseizoen gebeurt dat vaker.

Losse aansluitingen en een verouderde installatie

Een schroefje dat een paar millimeter los zit, wordt een klein kacheltje. De automaat merkt dat vaak niet op. Oude groepenkasten met verouderde kabels en te weinig aardlekschakelaars lopen meer risico. Hetzelfde geldt voor zelf toegevoegde groepen, dus laat uitbreidingen altijd aanleggen door een erkend installateur.

Stof, vocht en spullen in de kast

Staat de stofzuiger in de meterkast, of een stapel tassen? Dan ligt er brandstof klaar naast een plek die heet kan worden. Stof houdt bovendien warmte vast en vocht door een lekkage kan kortsluiting geven.

Welke signalen wijzen op brandgevaar in de meterkast?

Zie je een van deze signalen, zet dan zware apparaten uit en bel een erkend installateur:

• Brandlucht of een geur van geschroeid plastic. Bij rook of vuur bel je direct 112.
• Een schakelaar of automaat die warm aanvoelt.
• Bruine of zwarte verkleuring rond schakelaars.
• Zoemen of knetteren in de kast.
• Een groep die steeds uitschakelt, of lampen die in een hele kamer flikkeren.

Schroef de groepenkast niet zelf open, want daarachter zit spanning. En als je slaapt of niet thuis bent? Dan ruik je niets. Daarvoor zijn er brandmelders die ook zonder jou alarm slaan.

Hoe voorkom je brand in de meterkast?

Loop deze checklist eens per jaar na, bijvoorbeeld als de klok naar wintertijd gaat.

1. Houd de meterkast leeg en stofvrij.
2. Zet zware apparaten niet tegelijk aan op dezelfde groep.
3. Heb je nog stoppen, geen aardlekschakelaar of plannen voor een warmtepomp of laadpaal? Laat de kast dan eerst controleren door een erkend installateur.
4. Hang een hittemelder bovenin de meterkast of direct erboven aan het plafond van de gang. Kies bij voorkeur een melder die je kunt koppelen aan je rookmelders, zodat je het alarm overal hoort.
5. Hang een CO2-blusser in de gang, vlak bij de kast.

Waarom een hittemelder en geen rookmelder in de meterkast?

Een rookmelder ziet dwarrelend stof al snel aan voor rook en geeft dan vals alarm. Een hittemelder reageert alleen op temperatuur. Dat past bij hoe een brand in de meterkast begint: eerst hitte, pas later rook. Kies daarom voor een hittemelder in of direct bij de kast.

Een hittemelder op batterij hang je zelf op. Een 230V-hittemelder laat je aansluiten door een installateur. In de gang blijft een rookmelder nodig. Het verschil lees je in het overzicht van soorten brandmelders.

Wat doe je bij brand in de meterkast?

Je eigen veiligheid gaat voor alles. De meterkast zit vaak bij de voordeur, dus je vluchtroute kan snel afgesloten raken.

1. Waarschuw iedereen in huis en ga met kinderen en huisdieren naar buiten.
2. Bel 112, of laat iemand anders bellen. Zeg hierbij direct dat het om een elektrische brand in de meterkast gaat.
3. Zet de hoofdschakelaar uit en draai de gaskraan dicht, maar alleen als je daarvoor niet in vlammen of rook hoeft te reiken.
4. Blus alleen een klein brandje met een CO2-blusser. Houd de uitgang achter je open.
5. Is het vuur na een paar seconden niet uit? Ga naar buiten en trek de deuren dicht.
6. Laat de brandweer altijd kijken, ook als het blussen lukte. Zet de stroom pas weer aan na controle door een installateur.

Waar zit de hoofdschakelaar in de meterkast?

De hoofdschakelaar zit meestal bovenaan of aan de zijkant van de groepenkast. Onze tip: zoek hem nu alvast op. Dan weet je waar hij zit als het erop aankomt.

Waarom mag je een elektrische brand nooit met water blussen?

Water geleidt stroom. Op een meterkast onder spanning loop je kans op een levensgevaarlijke schok en de brand kan zich verspreiden. Welk middel bij welke brand hoort, lees je bij brandklassen en blusmiddelen.

Wanneer vlucht je in plaats van te blussen?

Ga naar buiten als de vlammen hoger zijn dan je middel, bij dichte rook of als het vuur tussen jou en de deur zit. Twijfel je? Vlucht dan ook. Volgens Brandweer Nederland heb je bij een woningbrand vaak maar drie minuten om veilig buiten te komen.

Welke brandblusser hoort bij de meterkast?

Voor een woning of klein kantoor is een CO2-blusser van 2 kg een goede keuze. CO2 verdringt de zuurstof rond het vuur, geleidt geen stroom en laat geen resten achter.

Welk blusmiddel geschikt is bij brand in de meterkast, zie je in dit overzicht.

Hang de blusser buiten de kast, in de gang aan de kant van de voordeur. Zo blus je met je vluchtweg in je rug. Hoe je hem bedient, staat in alles over CO2-blussers.

Brand in de meterkast voorkom je vooral met een lege kast, gespreide belasting en een installatie die de apparaten van nu aankan. Voor het moment dat het toch misgaat, kies je bij de CO2-blussers een blusser van 2 kg voor naast de kast. Op werkdagen vóór 15:00 besteld, dezelfde dag verzonden.