De AED verplicht voor een bedrijf of organisatie?

Een hartstilstand kan overal gebeuren: op kantoor, in de werkplaats, in het magazijn, maar ook in een sportkantine of verenigingsgebouw. Daarom is de vraag logisch: “Is een AED verplicht?” Het eerlijke antwoord is vaak nee — maar de echte vraag is: past het binnen jouw risico’s, bezetting en bereikbaarheid van hulp?

1) Wat zegt de wet?

BHV is (voor werkgevers) verplicht; een AED niet

De overheid is duidelijk: het in bezit hebben van een AED is wettelijk niet verplicht, maar kan wel bijdragen aan veiligheid. Tegelijk geldt voor werkgevers dat zij bedrijfshulpverlening (BHV) moeten organiseren, passend bij de risico’s in de organisatie (denk aan eerste hulp, brandbestrijding en ontruiming).

Lees ook: Arboportaal over AED en Arboportaal over BHV en wetgeving. De wettelijke basis rond BHV is o.a. terug te vinden bij Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet).

2) Geldt dit ook voor organisaties en stichtingen?

Ja. Een stichting, vereniging of andere organisatie met personeel in loondienst is óók een werkgever. Dan geldt hetzelfde uitgangspunt als bij “bedrijven”:

• BHV organiseren is verplicht en moet aansluiten op je RI&E en risico’s.
• AED is niet algemeen wettelijk verplicht, maar kan wél een passende maatregel zijn.

3) Verenigingsgebouw / clubhuis: wat als je met vrijwilligers werkt?

Bij veel verenigingen (sport, cultuur, buurt) is er geen personeel in loondienst maar zijn er wel vrijwilligers en bezoekers. Dan is de situatie anders: de Arbowet is sinds 1 januari 2007 niet meer volledig van toepassing op vrijwilligers. Maar: bij werk met ernstige risico’s blijven voorschriften wél gelden.

• Voorbeelden “ernstige risico’s”: werken op hoogte, gevaarlijke stoffen, zwaar/riskant werk (bijv. (ver)bouw of onderhoud).
• Praktisch betekent dit: borg veiligheid, instructie en passende middelen (EHBO, ontruiming, afspraken) in je beheerplan.

Bronnen: Arboportaal – Vrijwilliger en Nederlandse Arbeidsinspectie – Arboregels vrijwilligers.

4) Veel publiek of evenementen: wanneer gelden extra eisen?

Ontvang je grote groepen (toernooien, open dagen, evenementen)? Dan kunnen extra kaders relevant worden, los van de vraag “AED verplicht of niet”.

Evenementen(vergunning): AED kan (feitelijk) geëist worden

Gemeenten kunnen in hun evenementenbeleid/vergunningvoorwaarden aanvullende eisen stellen voor medische hulpverlening. In diverse GHOR-adviezen en gemeentelijke uitvoeringskaders wordt bijvoorbeeld genoemd dat er minimaal één functionerende AED binnen 5 minuten bij een zorgvrager aanwezig moet kunnen zijn op een evenement.

Voorbeelden/achtergrond: GGD GHOR – eisen EHBO (PDF), GHOR Amsterdam – basisadvies (PDF) en voorbeeld gemeentelijk uitvoeringsbeleid (lokale regelgeving).

Brandveilig gebruik & basishulpverlening

Voor (publiek toegankelijke) locaties kunnen ook regels gelden rond brandveilig gebruik en basishulpverlening. Voor “overige plaatsen” bestaat daarvoor het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (BGBOP), dat sinds 1 januari 2018 van kracht is. Dit gaat niet specifiek over AED’s, maar wél over het organiseren van basishulpverlening/veilig gebruik in bepaalde situaties.

Bronnen: BGBOP (wetten.overheid.nl) en NIBHV – toelichting BGBOP.

5) Wanneer is een AED (zeer) verstandig?

Ook al is een AED meestal niet verplicht, hij is in veel situaties wél een logische stap binnen je zorgplicht en risicobeheersing. Overweeg (extra) sterk een AED als één of meer van deze punten gelden:

• Veel mensen aanwezig (medewerkers, leden, publiek, klanten) of piekdrukte.
• Sport/lichamelijke inspanning (sportclubs, fitness, toernooien).
• Afgelegen locatie of lange loopafstand/complex gebouw (meer tijdverlies tot AED/ambulance).
• Hoger risicoprofiel door werkzaamheden (industrie, logistiek, bouw, grote werkplaatsen).
• Contract/beleid/vergunning stelt (impliciet) eisen aan medische voorzieningen.

6) Zo regel je een AED goed: stappenplan

Stap 1 — Onderbouw met RI&E / risico’s (of veiligheidsplan bij vereniging)

Documenteer waarom je wel of geen AED plaatst. Voor werkgevers is dit logisch onderdeel van BHV/RI&E. Voor verenigingen: neem het op in beheerplan/veiligheidsafspraken (zeker bij publiek).

Stap 2 — Kies de locatie (bereikbaarheid wint van “mooie plek”)

• Hang de AED zichtbaar en snel bereikbaar (entree, receptie, kantine, hoofdgang).
• Groot gebouw/terrein? Overweeg meerdere AED’s i.p.v. één “centrale”.
• Buiten/publiek? Denk aan een buitenkast (alarm/verwarming) en duidelijke bebording.

Voorbeeld productpagina (buitenkast): Rotaid buitenkast.

Stap 3 — Combineer met training (BHV/EHBO) en rolverdeling

Een AED geeft gesproken instructies, maar oefenen voorkomt twijfel en tijdverlies. Zorg voor duidelijke afspraken: wie haalt de AED, wie belt 112, wie start reanimatie, wie vangt omstanders op?

Lees ook: Dag van de BHV – als elke seconde telt.

Stap 4 — Onderhoud & beheer (zodat de AED altijd inzetbaar is)

• Plan periodieke checks (statusindicator, elektroden, batterij, verzegeling, kastfunctie).
• Vervang op tijd elektroden en batterijen.
• Leg controles vast (logboek) en regel nazorg na inzet.

Stap 5 — Maak het compleet met EHBO-middelen

Een AED is onderdeel van de keten. Zorg ook dat je EHBO-middelen snel beschikbaar hebt. Voor veel locaties is een passende EHBO koffer onmisbaar.

7) Checklist: AED in jouw bedrijf/organisatie/vereniging

• ☐ Heb je personeel? Dan: BHV geregeld en passend bij RI&E.
• ☐ Werk je met vrijwilligers? Check of er “ernstige risico’s” zijn (dan gelden voorschriften).
• ☐ Komen er veel bezoekers/publiek? Leg je hulpverlening vast (beheerplan/veiligheidsplan).
• ☐ Zijn er evenementen? Check gemeentelijk beleid/vergunningvoorwaarden (EHBO/AED-eisen).
• ☐ AED plek gekozen op basis van snelheid en zichtbaarheid (niet op basis van esthetiek).
• ☐ Training/rollen afgesproken (wie doet wat, wie is aanwezig per dienst/wedstrijd).
• ☐ Onderhoudsplan + logboek (elektroden/batterij/controlefrequentie).

8) Veelgestelde vragen