Praktijkgericht leren BHV van levensbelang

De opkomst van de online BHV cursus zonder aanvullende praktijkoefening zorgt voor groeiende bezorgdheid onder zowel experts als cursisten. Vaak ontbreken daardoor essentiële vaardigheden die juist in nood bijzonder belangrijk zijn. Lees over reanimatie, ontruiming, de RI&E en de voordelen van een BHV cursus op locatie.

Praktijkgericht leren BHV van levensbelang

Een BHV’er moet in een noodsituatie niet alleen weten wat hij moet doen, maar vooral ook daadwerkelijk kunnen handelen. Reanimeren, een beginnende brand bestrijden, collega’s alarmeren en een gebouw veilig ontruimen zijn vaardigheden die je niet alleen uit theorie of een video leert. Juist daarom is praktijkgericht leren binnen BHV zo belangrijk.

Onderzoek naar BHV-opleidingen laat zien dat een deel van de deelnemers zich na een opleiding onvoldoende voorbereid voelt op een echte noodsituatie. Zeker wanneer een opleiding grotendeels of volledig online wordt gevolgd en fysieke oefening ontbreekt, kan er een groot verschil ontstaan tussen weten wat je moet doen en daadwerkelijk kunnen handelen wanneer iedere seconde telt.

Waarom praktijkgericht leren bij BHV onmisbaar is

Een noodsituatie verloopt bijna nooit precies volgens een theoretisch stappenplan. Een medewerker kan onwel worden op een lastig bereikbare plek, rook kan een bekende vluchtroute blokkeren of tijdens een incident kunnen bezoekers aanwezig zijn die de locatie niet kennen.

Een goed getrainde BHV’er moet in zulke situaties snel kunnen beoordelen wat er gebeurt, prioriteiten stellen en vervolgens veilig handelen. Dat vraagt om meer dan theoretische kennis. Door regelmatig te oefenen ontstaan routine, handelingszekerheid en een beter begrip van de eigen rol tijdens een incident.

Werkgevers moeten bedrijfshulpverlening organiseren en ervoor zorgen dat BHV’ers hun taken goed kunnen uitvoeren. De benodigde opleiding en training kunnen worden afgestemd op de risico’s die uit de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) naar voren komen. Daardoor is het belangrijk dat BHV niet alleen theoretisch wordt benaderd, maar juist aansluit op situaties die medewerkers in hun eigen werkomgeving kunnen tegenkomen.

Oefenen met situaties die medewerkers herkennen

De eigen werkomgeving bepaalt voor een belangrijk deel welke situaties BHV’ers kunnen tegenkomen. De risico’s in een kantooromgeving zijn immers anders dan die in een magazijn, productiebedrijf, technische dienst, zorginstelling of logistieke organisatie.

Denk bijvoorbeeld aan:

• machines, installaties of voertuigen op de werkvloer;
• vluchtwegen en nooduitgangen;
• de locatie van AED’s en blusmiddelen;
• bezoekers of externe medewerkers die het gebouw niet kennen;
• verschillende verdiepingen, hallen of bedrijfsonderdelen;
• ploegendiensten of wisselende personeelsbezetting;
• specifieke bedrijfsrisico’s die uit de RI&E naar voren komen.

Voor organisaties die meerdere medewerkers tegelijk willen opleiden, kan een BHV cursus op locatie daarom een logische keuze zijn. Bij zo’n incompany BHV-training kan de praktijk worden gekoppeld aan herkenbare situaties, routes, hulpmiddelen en risico’s binnen de eigen organisatie. Daardoor wordt niet alleen geoefend hoe een BHV’er moet handelen, maar ook hoe dat handelen binnen de eigen werkomgeving eruit kan zien.

Praktijkgericht leren ook onderwerp in de media

Het belang van praktijkgerichte BHV-training kreeg ook aandacht in het media-artikel Praktijkgericht leren voor BHV’ers is van levensbelang. In het artikel wordt verder ingegaan op waarom alleen theoretische kennis niet voldoende is om BHV’ers goed voor te bereiden op noodsituaties. Het volledige media-artikel is daarnaast als PDF te downloaden.

Wat zegt onderzoek over de kwaliteit van BHV-opleidingen?

Via het Radar Panel zijn ruim 2.300 mensen ondervraagd die een BHV-opleiding hadden gevolgd. Veruit de meeste deelnemers deden dit op verzoek van hun werkgever. Uit het onderzoek kwam naar voren dat niet iedere deelnemer zich na de gevolgde opleiding voldoende voorbereid voelde om de BHV-taken in de praktijk uit te voeren.

Ook afzonderlijke onderdelen bleken niet bij iedere deelnemer voldoende aan bod te komen. Zo gaf een deel van de deelnemers aan onvoldoende te hebben geleerd over reanimatie, het bestrijden van een kleine brand, evacueren of het voorkomen van bedrijfsongevallen.

• 26% vond dat de opleiding onvoldoende voorbereiding bood om de BHV-taken goed uit te voeren.
• 24% gaf aan niet te hebben geleerd hoe te reanimeren.
• 23% kreeg geen instructie over het blussen van een kleine brand.
• 36% voelde zich onvoldoende getraind voor een evacuatie.
• 48% vond dat onvoldoende kennis was opgedaan over het voorkomen van bedrijfsongevallen.

De resultaten onderstrepen waarom alleen theoretische kennis niet voldoende is. Een BHV’er moet vaardigheden kunnen toepassen onder omstandigheden waarin tijdsdruk, stress en onverwachte situaties een grote rol spelen.

Reanimeren leer je door het te doen

Reanimatie is een duidelijk voorbeeld van een vaardigheid waarbij praktijkervaring essentieel is. Een stappenplan lezen of een instructievideo bekijken kan helpen om de theorie te begrijpen, maar geeft niet dezelfde ervaring als daadwerkelijk oefenen.

Tijdens een praktijktraining ervaart een deelnemer onder andere hoeveel kracht nodig is bij borstcompressies, welk tempo moet worden aangehouden en hoe een AED in een realistische situatie wordt ingezet. Herhaald oefenen helpt om deze handelingen beter te onthouden en vergroot de handelingszekerheid wanneer er daadwerkelijk iets gebeurt.

Ook brandbestrijding vraagt om praktijkervaring

Hetzelfde geldt voor het bestrijden van een beginnende brand. Weten welk blusmiddel bij een bepaalde situatie hoort is belangrijk, maar een BHV’er moet ook leren hoe een blusmiddel wordt bediend, welke afstand veilig is en wanneer een situatie juist te gevaarlijk wordt om zelf in te grijpen.

Door met realistische scenario’s te oefenen ontstaat een beter beeld van wat iemand tijdens een incident wel en niet kan doen. Een BHV’er is immers geen professionele hulpverlener en moet altijd voorkomen dat hij of zij zichzelf in gevaar brengt.

Een ontruiming is meer dan de nooduitgang vinden

Ook een effectieve ontruiming vraagt om voorbereiding. Tijdens een incident moet snel duidelijk zijn wie alarmeert, wie welke ruimtes controleert, waar medewerkers en bezoekers naartoe moeten en hoe wordt vastgesteld of iedereen het gebouw heeft verlaten.

Daarbij spelen de kenmerken van het eigen pand een grote rol. Denk aan meerdere verdiepingen, verschillende hallen, afgesloten ruimtes, bezoekers, medewerkers die minder mobiel zijn of delen van een gebouw waar specifieke risico’s aanwezig zijn.

Door realistische scenario’s te gebruiken, leren BHV’ers niet alleen een procedure uit het hoofd. Ze leren samenwerken, communiceren en beslissingen nemen binnen situaties die ook daadwerkelijk in hun eigen organisatie kunnen ontstaan.

De RI&E als basis voor passende BHV

Er bestaat geen standaard BHV-organisatie die voor ieder bedrijf hetzelfde is. De omvang en inrichting van de bedrijfshulpverlening hangen onder andere samen met de grootte van de organisatie, de aanwezigheid van medewerkers en bezoekers en de risico’s binnen het bedrijf.

Daarom is de RI&E een belangrijke basis. De risico’s die daarin worden vastgesteld kunnen worden gebruikt om te bepalen welke kennis, vaardigheden en praktijksituaties voor BHV’ers extra relevant zijn.

In een productieomgeving kan bijvoorbeeld extra aandacht nodig zijn voor machines en technische risico’s, terwijl in een kantooromgeving andere scenario’s relevanter zijn. Bij logistieke organisaties kunnen grote hallen, intern transport en wisselende bezetting weer aanvullende aandacht vragen.

Praktijkgericht betekent niet dat theorie onbelangrijk is

Theorie blijft een noodzakelijk onderdeel van een goede BHV-opleiding. Een BHV’er moet bijvoorbeeld weten hoe hulpdiensten worden gealarmeerd, hoe een slachtoffer wordt beoordeeld en welke uitgangspunten gelden bij brand of evacuatie.

De kracht zit juist in de combinatie. Theorie geeft inzicht in wat er moet gebeuren. Praktijkoefeningen zorgen ervoor dat medewerkers ervaren hoe zij deze kennis toepassen wanneer een situatie onverwacht, onoverzichtelijk of stressvol wordt.

E-learning kan daarom goed worden gebruikt als theoretische voorbereiding, zolang essentiële praktische vaardigheden ook daadwerkelijk worden geoefend.

Van een certificaat naar daadwerkelijke handelingsvaardigheid

Het doel van BHV zou uiteindelijk niet alleen moeten zijn dat medewerkers een certificaat behalen. Het belangrijkste is dat er tijdens een echte noodsituatie mensen aanwezig zijn die weten wat ze moeten doen en voldoende zijn voorbereid om daadwerkelijk in actie te komen.

Daarom verdienen praktijkoefeningen, realistische scenario’s en aansluiting op de eigen risico’s een centrale plaats binnen de BHV-organisatie. Zeker wanneer meerdere medewerkers samen worden opgeleid, kan trainen binnen de eigen werkomgeving helpen om de stap van theorie naar dagelijkse praktijk kleiner te maken.

Want wanneer er daadwerkelijk iets gebeurt, telt niet alleen wat een BHV’er weet. Dan telt vooral wat een BHV’er kan doen.

Veelgestelde vragen over praktijkgerichte BHV